وبلاگ دانشجويان كامپيوتر شيروان

با عرض سلام و خسته نباشید خدمت خوانندگان محترم وبلاگ به اطلاع میرساند به علل مختلف

ماه هاست که این وبلاگ آپدیت نشده وکم کاری از جانب اینجانبان بوده

برای این که از خجالت دوستان در بیایم میتونید مطالب جدید رو در لینک زیر مطالعه کنید

تکنولوژی برتر

در ضمن پیشاپیش فرارسیدن سال نو رو تبریک میگیم و امیدواریم سال خوب و پر از موفقیتی رو پیش رو داشته باشید

باتشکر

آماده سازي Hard disk براي ميزباني Red Hat Linux :

قبل از نصب و راه اندازي Linux در كنار windows لازم است تا درايو هارد ديسك را براي پذيرفتن آماده كنيد:
  1. يك نسخه پشتيبان از كامپيوتر تهيه كنيد ( براي اين كار مي توانيد از نرم افزار Norton Ghost 2002 استفاده كنيد).
  2. فضاهاي ذخيره سازي قطعه قطعه شده ديسك خود را پيوسته سازيد (defragmenter).
  3. براي باز كردن جا جهت Linux در كنار windows (يا هرسيستم عامل ديگر) هارد ديسك خود را دوباره پارتيشن بندي كنيد:

تغييير اندازه پارتيشن ها FAT و NTFS در ويندوز توسط Partition Magic :

پس از نصب برنامه Partition Magic واجراي آن مطابق شكل 1 نمايي از پارتيشن هاي هارد خود را خواهيد ديد:

پيشنهاد ما براي نصب لينوكس:
براي نصب لينوكس با توجه به اينكه نصب ما از نوع Workstation مي باشد ما نياز به فضايي از هارد داريم . حداقل 2.2 GB براي نصب و 5 GB را به صورت Unallocated توسط partition Magic در مي آوريم .
به عنوان مثال با توجه به تصوير زير ما 5 GB را از درايو F جدا مي كنيم .

براي اين كار روي درايو مورد نظر كليك سمت راست كرده و Resize/Move را انتخاب مي كنيم.

سپس مطابق تصوير سايز درايو را تغيير مي دهيم:

فضاي ايجاد شده (بخش خاكستري رنگ) :

  Before :

  After :

1.ديسك CD-ROM نصب را داخل درايو قرار دهيد.
2. كامپيوتر خود را بوت كنيد.

● پس از اعلان بوت ، در جلوي اعلان بوت كليد Enter را براي ورود به نصب گرافيكي، فشار دهيد.
● صفحه خوش آمد گويي :
   اين صفحه آغاز فرايند نصب را به شما اعلام ميكند. فقط كافي است روي كليد Next كليك نماييد.
● انتخاب زبان :
   پس از آغاز برنامه نصب، اولين سوالي كه پرسيده ميشود، انتخاب زبان برنامه نصب است. زبان مورد نظر خود را انتخاب نموده و روي گزينه Next كليك نماييد.
● انتخاب صفحه كليد :
   نوع صفحه كليد خود را انتخاب نماييد. مثلا صفحه كليد 105 كليد و با كليدهاي انگليسي
● ماوس :
   نوع ماوسي كه روي سيستمتان نصب شده است را انتخاب نماييد. انواع ماوسهاي درگاه سريال و PS/2 و USB پشتيباني ميشوند. در صورتي كه ماوس شمادو
   كليد دارد ، ميتوانيد با انتخاب گزينه Emulate 3 buttons ، هنگام استفاده با نگه داشتن كليد Shift ، كليد سوم ماوس را شبيه سازي نماييد . كليد سوم توسط
   برخي از برنامه هاي كاربردي لينوكس مورد نياز ميباشد.
● انتخاب نوع نصب (Install Type) :
   ايستگاه كاري (Workstation): كامپيوتر شما را بصورت خودكار پارتيشن بندي نموده و بسته هاي نرم افزاري لازم براي يك ايستگاه كاري را نصب مي كند. يكي از
   محيطهاي گرافيكي GNOME و يا KDE نصب خواهند شد و برنامه X Window ساختارهاي لازم براي اجراي آنها را فراهم مي كند . محيط GNOME محيط گرافيكي
   پيش گزيده "لينوكس ردهت" است. شما ميتوانيد پس از نصب محيط KDE را نيز نصب نماييد.
● انتخاب استراتژي پارتيشن بندي (Partitioning) :
   شما دو راه براي انتخاب نوع پارتيشن بندي ديسك سخت خود پيش رو داريد:
    - پارتيشن بندي خودكار : برنامه نصب به صورت خودكار عمل پارتيشن بندي را براي شما انجام خواهد داد . با اين انتخاب تمام پارتيشن هاي لينوكس موجود روي
      ديسك سخت پاك شده و فضاي خالي ايجاد شده براي پارتيشن بندي مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
    - پارتيشن بندي دستي توسط ابزار Disk Druid : با انتخاب اين گزينه ابزار Disk Druid براي انجام عمل پارتيشن بندي اجرا خواهد شد.
● پارتيشن بندي خودكار :

   1- پاك كردن تمام پارتيشن هاي لينوكس موجود (Remove all Linux partitions on this system) :
      با انتخاب اين گزينه پارتيشن هاي ويندوز و پارتيشن هاي غير لينوكسي روي سيستم باقي خواهند ماند.

   2- پاك كردن تمام پارتيشن هاي موجود (Remove all partition on this system):
      تمام پارتيشن ها و اطلاعات موجود از ميان خواهند رفت.

   3- حفظ تمام پارتيشن ها و استفاده از فضاي خالي موجود (Keep all partitions and use existing free space) :
      اين گزينه به شرطي كار خواهد كرد كه شما فضاي خالي كافي پارتيشن بندي نشده روي ديسك سخت خود داشته باشيد.
● انتخاب برنامه بوت كننده (Boot Loader) :
   در اين مرحله ميتوانيد يكي از برنامه هاي GRUB و يا LILO را انتخاب نماييد .

                                                                                                                             

   به خاطر داشته باشيد حتماً گزينه Configure Advanced boot loader option را فعال كنيد:

● پيكربندي شبكه (Network Configuration) :
   در صورت داشتن شبكه ، آن را پيكربندي كنيد در غير اينصورت Next را كليك كنيد .
● انتخاب زبانهاي قابل پشتيباني (Language Support)
● انتخاب موقعيت زماني (Time Zone)
● تنظيم كلمه عبور ريشه (Set root password) :
   كلمه رمز بايد حداقل داراي 6حرف باشد.
● انتخاب بسته ها (Select Packages )
● شروع و كپي نصب
● تنظيم مانيتور

اینم تقدیم به محسن آذری

http://kamiar.net/

 

http://www.talaye.com/

 

http://www.dargardt.de/cgi-bin/nph-suchen.pl/000000A

 

https://webproxy.kaxy.com/index.php

 

https://www.spiderproxy.com/

 

 

شما با کمک این برنامه میتونین یک سایت را به طور کامل دانلود و بصورت آفلاين مشاهده كنيد!!!تنها چیزی که این برنامه لازم داره آدرس سایتیه که می خاین اون رو مشاهده کنین.بعد از وارد کرن آدرس سایت مربوط برنامه به طور خودکار تمامی صفحات سایت رو برای شما ذخیره میکنه وشما می تونین او سایت رو به صورت آفلاین روی هاردتون  مشاهده کنین

 

 

 لینک دانلود فایل | حجم :۲.۸۲ مگابایت

مديركل روابط عمومي شركت مخابرات، گفت: قفل نر‌م‌افزار SMS به هيچ عنوان شكسته نشده، بلكه سيستم در كنار افزايش ظرفيت مشتركان، ارتقاء داده شده است.

به گزارش بخش خبر شبكه فن آوري اطلاعات ايران ، از ايسنا، “دكتر داوود زارعيان” ، در مورد نرم‌افزار پايه‌ي مورد استفاده براي SMS (سرويس پيام كوتاه) در كشور گفت: اين نرم‌افزار از كشور چين خريداري شده و ارزيابي آن در شبكه حتي زماني كه سيستم براي ساعاتي دچار مشكل شده بود، نشان مي‌دهد كه 99 درصد از SMSهاي ارسالي موفقيت‌آميز بوده و در سخت‌ترين شرايط سيستم دچار مشكلات جدي نشده است.

وي، خاطر نشان كرد: قفل نرم‌افزار فيلترينگ شكسته نشده و تنها در راستاي افزايش ظرفيت مشتركان، با ارتقاء نرم‌افزار سيستم، بهينه‌سازي شده و اين ارتقاء منجر شد تا به تعداد بيشتري از مشتركان سرويس داده شود.

قفل در اصطلاح عاميانه كلامي آشناست و از آن براي حفاظت از اشيا مختلف استفاده مي شود.

اما مفهوم قفل در دنياي كامپيوتر و عالم نرم افزار، چيست ؟
امروزه براي جلوگيري از استفاده غيرمجازا ز برنامه ها ويا تكثيرغيرقانوني آنها، اصطلا حا به آنها قفل مي زنند.

اما اين قفل گذاري چگونه صورت مي گيرد ؟

قفل گذاري كلا به دو روش نرم افزاري و سخت افزاري انجام مي شود كه ذيلا به تشريح آن مي پردازيم.

قفل سخت افزاري ( Hardware lock )

چنانچه ازسخت افزارخاصي براي قفل گذاري استفاده شود، به آن قفل سخت افزاري مي گوييم. اين قفلها بعضي به صورت يك رابط، بر روي پورت پارالل سيستم نصب مي شوند كه البته هر دو نوع آن عملكرد مشابه دارند.
بخش اصلي قفل، از يك حافظه قابل پاك شدن تشكيل شده كه با توجه به نوع و حجم آن، داراي عملكردي متفاوت مي باشد و عمدتا به يكي از دو روش زير عمل مي كند:

الف) روش اول قفل گذاري به اين صورت است كه توليد كننده نرم افزار يك يا چند بايت از اطلاعات را در قفل نوشته و برنامه در هنگام اجرا آن را چك مي كند.

در صورتيكه قفل وجود داشته باشد، برنامه به كار خود ادامه مي دهد و اگر قفل وجود نداشته باشد و يا اطلاعات خوانده شده از روي قفل صحيح نباشد، برنامه متوقف شده و با اعلام خطا، از اجراي صحيح، سرباز مي زند.

اين نوع قفل ها داراي ساختاري ساده، حافظه اي در حد چند بايت، و قيمتي ارزان هستند.

استفاده از اين قفل ها بسيار ساده بوده و نياز به تخصص خاصي ندارد،تنها كافيست كه نرم افزار ويژه قفل را ( كه توسط شركت توليد كننده قفل ارائه شده ) اجرا نمود.

در ابتدا كه قفل فاقد اطلاعات است، اول يك كلمه دلخواه، به عنوان كلمه عبور درخواست كرده و سپس با توجه به نوع قفل، يك يا چند كلمه اطلاعات را دريافت و در حافظه قفل ثبت كنيد. در دفعات بعد مي بايست كلمه عبوري كه اولين بار ثبت شده، وارد شود تا بتوان به اطلاعات دروني قفل دسترسي داشت. البته بعد از ورود به برنامه اين كلمه قابل تغيير است.

در هر صورت، پس از ثبت اطلاعات در قفل، توليد كننده نرم افزار، اطلاعات ثبت شده در يك برنلمه چك مي كند كه نحوه چك كردن اطلاعات، با توجه به نوع قفل متفاوت است.

در بعضي فقط اطلاعات درون قفل چك مي شود و در بعضي ديگر، در مرحله اول وجود قفل چك شده و در مرحله بعدي، اطلاعات درون آن چك مي شود.

ب) روش ديگر قفل گذاري به اين صورت است كه توليد كننده نرم افزار، بخش كوچكي از برنامه را در حافظه قفل قرار مي دهد كه در اين حالت، چنانچه قفل وجود نداشته باشد برنامه به هيچ وجه، قادر به اجرا و ادامه كار نخواهد بود.

اين نوع قفل ها، داراي ساختاري كمي پيچيده، حافظه اي بعضا تا چند كيلو بايت، و قيمتي نسبتَََا گران هستند.

استفاده از اين قفل ها، به سادگي نوع قبلي نيست. البته نحوه كلي كار مشابه روش قبلي است.

با اجراي نرم افزار ويژه قفل و وارد نمودن كلمه عبور، بايد نام فايلي را كه مي خواهيم بر روي آن قفل بزنيم، مشخص كنيم، تا بخشي از آن در قفل ثبت گردد.

البته در بعضي ديگر از اين نوع قفل ها، كه حفاظت بيشتري را انجام مي دهند، مي بايست توسط توليد كننده نرم افزار دقيقا كنترل شود كه چه بخش هايي از فايل بايد در قفل ثبت گردد كه ابته انجام اين كار نياز به تخصص و تجربه كافي دارد، چرا كه بعضا ممكن است كه خطا در انجام كار، باعث بروز اشكال در برنامه توليدي بشود.

چون با اين كار در واقع بخشي از برنامه در قفل ثبت مي گردد، واضح است كه هر قفل فقط براي يك نسخه از برنامه مي تواند مورد استفاده قرار بگيرد و به همين علت كاربرد اين قفل، كمتر است.

ضمنا نوع ديگري از قفل ها هستند كه هر دو روش فوق استفاده مي كنند، اما طرفدار چنداني ندارند.

قفل نرم افزاري (Software Lock)

چنانچه از روش ها و ترفند هاي نرم افزاري، براي قفل گذاري استفاده شود، به آن قفل نرم افزاري مي گوييم. قفل هاي نرم افزاري داراي تنوع بيشتري بوده و بعضا از لحاظ طراحي و اجرا سليقه اي و ابتكاري مي با شند.

اما مي توان نحوه عملكرد اكثر آنها را، توسط يكي از 3 روش ذيل، تشريح نمود:

الف) محدوديت در تعداد كپي(Copy Limited)

در اين حالت برنامه نصب كننده نرم افزار، فضاي مشخصي در ديسك را با روش خاصي مرمت كرده، و تعداد مجاز نسخه برداري را در آن درج مي كند.

بدين طريق با هر بار كپي كردن برنامه، يك واحد از اين عدد كم مي شود و هنگامي كه تعداد مجاز آن به صفر رسيد، ديگر نمي توان برنامه را بر روي سيستم نصب نمود.

حال ممكن است اين سوال مطرح شود كه مگر نمي توان پس از نصب برنامه، از آن پشتيباني(Back Up) گرفته و سپس از نسخه پشتيبان نيز، بر روي سيستم ديگري استفاده نمود؟

پاسخ منفي است. زيرا هنگام نصب، اطلاعاتي راجع به سخت افزار سيستم كه مي تواند مثلا شامل نوع قطعات و يا شماره سريال قطعات باشد، در جايي، در محدوده قفل ذخيره مي شود و از اين پس هر بار در هنگام اجراي برنامه، اين اطلاعات به دقت چك مي شود و در صورت هرگونه تغيير، برنامه اجرا نمي شود.

ب) استفاده از ديسكت، در هنگام اجراي برنامه (Disk Required)

در اين حالت، ديسكت مورد نظر، يا به روش خاصي فرمت مي شود و سپس در هنگام اجرا، اطلاعات روي آن بررسي مي شود، و يا اينكه قسمتي از ديسكت را بصورت فيزيكي و عمدي خراب مي كنند و در اينجا، در واقع همان صدمه اي كه به عمد، بر سطح ديسكت وارد شده است، به عنوان قفل و محافظ نرم افزار عمل مي كند.

از اين پس براي انتقال برنامه از يك سيستم به سيستم ديگر، اين فلاپي مانند قفل سخت افزاري عمل مي كند و مي بايست مختصات آن توسط برنامه تاييد شود و چنانچه اين فلاپي در درايو نباشد، برنامه اجرا نخواهد شد.

قفل سي دي (اجرا از روي سي دي)

با متداول شدن سي دي ويا لوح فشرده، روش جديدي در قفل گذاري ابداع شد و آن اجراي برنامه از روي سي دي است.

در اين حالت برنامه هنگام اجرا، به سي دي رجوع كرده و نقاط خاصي از آن را چك مي كند. اين نقاط بخش هايي هستند كه به صورت فيزيكي علامت گذاري شده اند ودر واقع به نوعي صدمه ديده اند و معمولا اين خرابي با تابش اشعه ليزر انجام مي شود.

به اين ترتيب به اصطلاح نقاط معيني از سي دي ليزرسوز مي شود. اين نقطه يا نقاط، به عنوان قفل سي دي عمل مي كند و از عمل تكثير يا كپي برداري و همچنين استفاده غير مجاز از آن جلوگيري به عمل مي آورد.

در خاتمه سوالي كه در مورد سه روش فوق الذكر مطرح است، اين است كه آيا مي توان قبل از نصب، از ديسكت ها و سيدي هاي قفل گذاري شده كپي تهيه كرد و سپس آنها را نصب كرد؟

پاسخ منفي است، زيرا همانگونه كه اشاره شد، يا بخشي از ديسكت و يا تمامي ان، به روش خاصي فرمت مي شود كه قابل كپي برداري نيست و يا اينكه محل ونقاطي كه بر روي ديسكت و يا سي دي، به صورت فيزيكي و عمدي صدمه ديده اند، اجازه كپي برداري را نمي دهند و مانع از انجام اين كار مي شوند.

چكيده: كتابخانه هاي ديجيتالي كه در اينجا از آنها صحبت مي شود و تغيير كتابخانه ها از فرم سنتي به فرم ديجيتالي اجتناب ناپذير مي باشند. توسعه سيستم ها و بدست آمدن مهارتهاي مديريتي به دقت و توجه كافي نياز دارد. تا وقتي كه ما نتوانيم به فاصله تكنولوژيكي كه بين كشورهاي در حال توسعه و توسعه يافته وجود دارد غلبه كنيم؛ جهاني شدن مفهوم “ ديجيتالي” امكان پذير نمي باشد.
براي غلبه بر تهديد ويروسهاي كامپيوتري و استفاده غير قانوني از آثار و منابع، اقداماتي مورد نياز است. درباره نيل به رشد “خود جوش” در زمينه كتابخانه هاي ديجيتالي به قدر كافي تأمل نشده است. بنابراين لازم است براي نگهداري و حفاظت از كتابخانه هاي ديجيتالي راههاي جديدي را براي تامين بودجه جستجو كنيم – بخصوص اينكه سرمايه گذاريهاي اوليه در زمينه كتابخانه هاي ديجيتالي در سطح بالايي باشند.
كليد واژه ها: كتابخانه ها، تكنولوژي اطلاع رساني – اينترنت، تبادل داده هاي الكترونيكي، كشورهاي در حال توسعه، بودجه

مقدمه :
“ساموئل جانسون”[1] مي گويد: “ يك فرد براي نوشتن يك كتاب بيش از نيمي از موجودي يك كتابخانه را جستجو خواهد كرد” ( به نقل از كوهن و كوهن. 1960، 206).[2] به عبارت ديگر او مشكلات يافتن مواد و منابع را براي تحقيق و نوشتن بيان ميكند، اما از وقت و پولي كه براي دستيابي به مواد كتابخانه اي در لندن صرف مي شود ، سخني نمي گويد. او يقيناً غبطه همتايان معاصر خود را مي خورد كه در هر كجا مي توانند به تسهيلات كتابخانه اي دسترسي پيدا كنند و اين مديون مفهوم كتابخانه ديجيتالي و كاربرد آن به عنوان آخرين ابزار تكنولوژي اطلاعات مي باشد.
تعريف:
منظور ما از واژه “كتابخانه” چيست و چه فرقي با “ كتابخانه ديجيتالي” دارد؟ به طور سنتي كتابخانه محلي است كه در آن كتابها، نسخه هاي خطي، صفحات موسيقي يا ساير متون و مواد زيبا شناختي براي استفاده ـ و نه براي فروش ـ نگهداري مي شوند. . در واقع كتابخانه مؤسسه اي است كه براي مجموعه سازي و امانت كتاب به وجود آمده است و افراد امكان استفاده از تسهيلات آن را دارند. در حاليكه يك كتابخانه ديجيتالي بر پايه سيستم كامپيوتري مي باشد كه به گرد آوري، ذخيره سازي، سازماندهي، جستجو و توزيع مواد ديجيتالي براي دسترسي كاربر نهايي مي پردازد. كتابخانه ديجيتالي فقط مجموعه اي از مواد الكترونيكي نمي باشد بلكه شامل يك واسطه مرورگر و احتمالاً فضا و جامعه مجازي نيز مي باشد. كتابخانه ديجيتالي به فضاي كمي نياز دارد و داده ها با جستجوي آسان از طريق شبكه هاي ارتباطي در دسترس هر كسي در هر كجاي دنيا قرار مي گيرند. كتابخانه ديجيتالي يك وجود انتزاعي نيست و با منابع و مجموعه هاي زيادي در ارتباط مي باشد.
“دابن كرافورد”[3] مي گويد: “ به موضو.ع خاصي در زمينه اطلاعات و چگونگي ديجيتالي كردن آن، دستكاري، دستيابي، اتصال، ذخيره، حفاظت و سهيم بودن در آن با بقيه جهان خوش آمديد. ما مي توانيم كل اين مجموعه را كتابخانه ديجيتالي بناميم.” (به نقل از كائول، 1978 ، 173)[4]
براي رشد كتابخانه هاي ديجيتالي بايستي كارهاي زير انجام شوند: ديجيتالي كردن تمام منابع موجود در كتابخانه، ارتباط با كاربران به صورت پيوسته[5] و غير پيوسته[6]، اتصال با شبكه و دسترسي به شبكه جهاني وب[7].
در غرب مهمترين ابتكار در زمينه كتابخانه ديجيتالي، دسترسي به نشريات به صورت تمام متن بر روي وب مي باشد. بسياري از ناشرين از طريق مبادله داده هاي الكترونيكي[8] با كتابخانه ها سروكار دارند. كتابخانه هاي سنتي كه به عنوان گنجينه هاي دانش شناخته مي شوند، اكنون به شكل “ پايگاه اطلاعاتي ” در دسترس هستند. اينترنت و وب باعث شده اند كه دانش به شكل جهاني در آيد و ارتباط و اتصال با آن به صورت بين المللي برقرار باشد.
كتابخانه هاي ديجيتالي گسترده خواهند شد و به صورت تمام متن از هر مكان و يا هر پايگاهي قابل دسترسي خواهند بود. داده هاي ديجيتالي كپي مي شوند، ليكن در تمام اين تغييرات و تركيبات ـ كه در مورد مواد چاپي با سرعت و سهولت انجام نمي گيرد ـ نتايج در خواستي مي توانند با حداكثر سرعت و حداقل هزينه به هر گوشه دنيا فرستاده شوند.

اهداف:
اين مقاله بعضي مشكلات را در حوزه كتابخانه هاي ديجيتالي شناسايي مي كند و پيشنهاداتي را به منظور غلبه بر اين مشكلات به منظور عملكرد موثرتر كتابخانه هاي ديجيتالي ارائه مي نمايد. اين اهداف عبارتند از:
-شناسايي روشهاي عملي براي غلبه بر مشكلاتي كه در راه تبديل كتابخانه هاي سنتي به ديجيتالي به وجود مي آيند.
-شناخت نقش كتابخانه هاي ديجيتالي براي ايجاد دانش جهاني قابل دسترس
-بررسي امكانات مشاركت خصوصي براي تامين منابع مالي و انساني
-جستجوي راههايي براي ايجاد رشد بدون وقفه كتابخانه هاي ديجيتالي

تغيير كتابخانه هاي سنتي به كتابخانه هاي ديجيتالي:
وقتي ما از لحاظ تاريخي در مورد رشد كتابخانه ها و بخصوص اتاقهاي مطالعه، بررسي و تحقيق مي كنيم در مي يابيم كه اين ضرورت بوده است كه آنها را پديد آورده است نه اجبار. آماري در مورد تعداد كتابخانه هاي سرتاسر دنيا وجود ندارد. اما جزئياتي از كتابخانه هاي كشورهاي پيشرفته و تعدادي از كتابخانه هاي كشورهاي در حال توسعه در دسترس است. همين حالت در مورد تعداد افرادي كه از
كتابخانه ها استفاده مي كنند و تعداد كتابها و پيايندهايي كه هر كتابخانه در طول يك دوره زماني خاص گردآوري كرده اند، تعداد كل كتابداران و كارمنداني كه در كتابخانه ها كار مي كنند، وجود دارد. به طور ذاتي كتابخانه هاي هند جزء سازمانهاي دولتي محسوب مي شوند. دولت مركزي فقط بر روي كتابخانه ها و مؤسساتي كه داراي اهميت ملي هستند، نظارت مي كند. براي قشر تحصيلكرده هند كه جمعيتي در حدود 500ميليون نفر را شامل مي شوند ـ يك ونيم برابر جمعيت كل امريكا ـ‌ بيش از 71096 كتابخانه وجود دارد: 8267 كتابخانه دانشگاهي، 54845 كتابخانه عمومي، 1200 كتابخانه در زمينه علوم و تكنولوژي، 450 كتابخانه در زمينه علوم اجتماعي، 800 كتابخانه مربوط به شركتها و سازمانهاي دولتي، 500كتابخانه در زمينه علوم انساني و هنر، 7 كتابخانه ملي، 500 كتابخانه صنعتي و شركتهاي خصوصي (كاول، 1998 . 39،119 ص.)[9]. اما اين تعداد به معناي عام كتابخانه محسوب نمي شوند. زيرا 90 در صد آنها صرفاً اتاق مطالعه محسوب
مي شوند. طبق يافته هاي “ چكيده آماري ايالات متحده امريكا (1999)” مجموع تعداد كتابخانه ها در امريكا تا ابتداي سال 1997م. 37591 باب مي باشد.
ما نمي توانيم از نقش كتابداران و كارمندان پشتياني كتابخانه در ايجاد كتابخانه هاي ديجيتالي چشم پوشي كنيم. آيا اين كاركنان آموزش كافي مي بينند و آيا رهنمودهاي لازم را براي اجراي انتقال آرام از كتابخانه هاي سنتي به كتابخانه هاي ديجيتالي در يافت مي كنند؟ بررسي ورسيدگي به دانشكده ها و
مؤ سسات تريبت كننده كتابداران آتي، امري حياتي محسوب مي شود. آيا آنها براي رفع نيازهاي اضافي كتابخانه هاي ديجيتالي سرفصلها و روشهاي آموزشي متداول را در اختيار دارند؟ جواب اين سؤالات مسلماً “نه” و “ تاكنون هرگز” مي باشد. با وجود تمام اين مشكلات طرفداران كتابخانه هاي ديجيتالي دلسرد
نمي شوند . اما آنها بايستي با سرعت و همكاري يكديگر به رفع اين مشكل بپردازند.
با وجود كتابخانه هاي ديجيتالي كه بر روي اينترنت و اتصالات اينترانت هستند، ما هنوز نتوانسته ايم سيستم قابل اعتمادي براي جلوگيري از ضرر و زيان ويروس هاي كامپيوتري پيدا كنيم. بنابراين نگه داشتن كتابخانه هاي سنتي با وجود كتابخانه هاي ديجيتالي كاري عاقلانه مي باشد. بخاطر اينكه فعاليتهاي كتابخانه ها بدون وقفه و مداوم انجام شود و امكانات بيشتري براي سيستم كتابخانه به وجود آيد، لازم است از هر دو سيستم ( كتابخانه هاي سنتي ـ كتابخانه هاي ديجيتالي) استفاده كنيم.
چون اينترنت و اينترانت هسته تمام سيستم (كتابخانه هاي ديجيتالي) محسوب مي شون، تفاوتهاي تكنولوژيكي در بين كشورههاي توسعه يافته و كشورهاي در حال توسعه ادامه خواهد داشت. بهسازي و بهبود تكنولوژي اطلاعات امري حياتي است و بايد سهم زيادي به هر كشور داده شود. بهرحال بايد براي كم كردن فاصله موجود در بين كشورهاي درحال توسعه و كشورهاي توسعه يافته قدمهايي برداشته شود و كشورهاي در حال توسعه بايستي بدون هرگونه اتلاف وقتي به جديدترين پيشرفتها دسترسي پيدا كنند. اگر چنين فرايند مستمري مورد توجه قرار نگيرد تمام مجموعه نظام دچار آشفتگي خواهد شد.
با ظهور كتابخانه هاي ديجيتالي، تخصص و حرفه كتابداري در حال تحول مي باشد. كتابداران و كارمندان كتابخانه ها بايستي خود را براي انتقال از دوران مديريت علمي به دوران مد يريت سيستم ها آماده كنند. اين كار ( تغيير از حوزه مديريت دانش به حوزه مديريت سيستم ها و ساختارها) تركيبي از فعاليتهاي وابسته به سيستم ها و زير سيستم هاي كامپيوتري است كه در آنجا كارهاي قراردادي جاي خود را به قالبهاي مديريتي سازماني نويني مي دهند.

براي تغيير سيستم ها از شكل سنتي به صورت كامپيوتري لازم است تدابيري اتخاذ شود. بعضي از نكاتي كه بايستي مورد توجه قرار گيرند عبارتنداز:
-پيش بيني ترافيك در شبكه ها ـ مشخص كردن منشا و هدف ترافيك ـ انواع برنامه هايي كه از طريق شبكه قابل دسترسي هستند.
-تنظيم روشهايي ( به منظور ادامه كار) چنانچه بخشي يا تمام شبكه از كار بيفتد.

علاوه براينكه بايستي مواد كتابخانه را به شكلي مناسب براي كامپيوتر سازماندهي كنيم، لازم است روشهاي مطمئني را براي تأمين خدمات مداوم اتخاذ نماييم. اين كار بودجه و امكانات مالي زيادي را مي طلبد كه دائماً نيز در حال افزايش مي باشد. در مراحل اوليه كتابداران مجبور هستند كه بر موانع روانشناختي كه در مواجهه با كاربر و كاركنان پشتيباني داشتند؛ غلبه كنند. غلبه بر مشكلات ناشي از تغيير شكل تغيير شكل كتابخانه آسانتر از غلبه بر موانع روانشناختي است. ترس كاركنان فقط بخاطر جابجايي آنها نيست. بلكه آنها نگران حذف خود از خدمات كتابخانه (از دست دادن شغل شان) هستند. حل اين مشكلات از طريق آموزشهاي داخل كتابخانه اي امكان پذير است. دستور العملهاي مناسب و تعيين نقش هاي مشخص براي هر فرد نه تنها به ايجاد اعتماد به نفس در كتابداران كمك خواهد كرد بلكه بر روي ايجاد نقش توسط كتابداران در كل فرايند توسعه و پيشرفت كتابخانه نيز تأثير مثبت خواهد گذاشت .

نگهداري از كتابخانه ديجيتالي مشكلتر است:
“ آكرمن”[10] و “فيلدينگ”[11](1995)عقيده داشتند كه كتابخانه هاي ديجيتالي حاوي مواد غير رسمي و پويايي هستند از جمله ساختارهاي نرم افزاري و بنابراين با مشكلات نگهداري بيشتري (نسبت به كتابخانه هاي سنتي) مواجهه هستند كه اين مشكلات حتي ممكن است كارايي دراز مدت آنها را مورد تهديد قرار دهد. در كتابخانه هاي سنتي - كتابخانه اي كه بر مبناي كاغذ استوار است - روشهايي براي نگهداري مواد كتابخانه وجود دارد اما تاكنون ما روشهايي براي نگهداري مواد كتابخانه ديجيتالي - كه شامل مواد غير رسمي و پويا مي باشد - نداشته ايم. مجموعه هاي سنتي با بهبود روشهاي سنتي نگهداري مي شوند. در حاليكه نگهداري مواد پويا و غير رسمي در
كتابخانه هاي ديجيتالي فقط از طريق راه حلهاي فني جديد امكان پذير مي باشد.
در يك كتابخانه سنتي كه بر پايه كاغذ استوار است كنترل قابل توجهي بر روي مجموعه صورت مي گيرد، زيرا در اينگونه كتابخانه ها روشهاي پيشرفته بسياري وجود دارد كه دسترسي به منابع كتابخانه را امكان پذير مي سازد مانند امانت، خدمات فني و قفسه بندي منابع براي دسترسي به آنها در هر زماني. اين نوع كتابخانه ها هرگز نمي توانند محدويتهاي فعاليتهاي سنتي را كه در ارتباط با مسائل زود گذر و بي اهميت است بپذيرند و نياز به منابع اطلاعاتي بيشتري خواهند داشت.
در كتابخانه هاي ديجيتالي لازم است مكانيسم ها و روشهاي جديدي را براي نگهداري مواد پيدا كنيم. كتابخانه هاي سنتي قلمرو محدودي دارند و مجموعه ها حد و مرز مشخصي دارند و كنترل مجموعه آسان است. در كتابخانه ديجيتالي قلمرو وسيع است و كاربر به مواد و منابع متنوعي دسترسي داردبنابراين كنترل و نگهداري اين منابع در دراز مدت مشكل مي باشد. كتابخانه ديجيتالي نه تنها يك مجموعه فن آوري بلكه يك نهاد اجتماعي با نيازهاي درازمدت است و احتياج به نگهداري و حفاظت دارد.

دسترسي به دانش جهاني:
هدف اصلي “تكنولوژي اطلاعات”[12]دسترسي به دانش جهاني است كه كتابخانه ها براي رسيدن به اين هدف نقش اصلي را ايفا مي كنند. هندبرنامه هاي جاه طلبانه اي را براي رسيدن به اين هدف در طي ده سال اجرا مي كند. هدف اينست كه در هر مدرسه، دانشگاه و بيمارستان عمومي اينترنت در دسترس باشد (گزارش برنامه پنج ساله نهم، 2002-1997، 144-100ص.)[13]. تكنولوژي اطلاعات درس اجباري درتمام رشته ها در سطح ليسانس مي باشد و تسهيلات شبكه اي براي تمام مراكز آموزش عالي اختصاص يافته است. در حال حاضر در حدود 87309 مدرسه اعم از ابتدايئ، راهنمائي و متوسطه در هند وجود دارد كه در حدود (8) ميليون دانش آموز در آنها ثبت نام
كرده اند. 226 دانشگاه، 6569دانشكده عمومي و 1354 دانشكده تخصصي در هند وجود دارد. دسترسي تمام اين مكانها به اينترنت امري دلهره آور و ترسناك است. اين فقط مشكل هند نيست بلكه در ساير كشورهاي در حال توسعه نيز اين مشكل وجود دارد. براي كاربراني كه از كتابخانه ديجيتالي استفاده مي كنند ضروري است كه يك كامپيوتر شخصي كه به اينترنت متصل است داشته باشند. در سال 1995م. براي هر 1000نفر در هند 2/1كامپيوتر شخصي وجود داشت. طبق برنامه ريزي هاي آينده قرار است اين رقم به 2 برسد ودر چند سال آينده اين رقم به 20 كامپيوتر براي هر 1000نفر برسد. بسياري از اين كامپيوترها ممكن است به اينترنت وصل باشند. اين رقم در مقايسه با بسياري از كشورهاي در حال توسعه خيلي پائين است.
در سال 1995م. به ازاي هر 1000نفر در سوئيس 348كامپيوتر شخصي، در امريكا 328 كامپيوتر شخصي، در استراليا 276، دانمارك 269، نيوزيلند 223، هلند 201 كامپيوتر شخصي وجود داشته است. در آسيا صرفنظر از رشد اقتصادي چشمگير اخير، وضعيت اميدوار كننده نمي باشد. ژاپن بالاترين تعداد كامپيوترهاي شخصي را ـ 153 كامپيوتر به ازاي هر 1000نفر ـ دارا مي باشد و بعد از آن جمهوري كره 3/108 ، مالزي 3/37 و تايلند 6/13 كامپيوتر شخصي به ازاي هر 1000نفر دارند. اين موقعيت و ارقام در مورد تعداد كاربران اينترنت نيز چندان اميدواركننده نمي باشد. فنلاند در بالاترين مرتبه 139كاربر اينترنت به ازاي هر 1000نفر بعد از آن ايسلند 112، نروژ 64، كانادا 2/41، هلند 8/38، امريكا38، استراليا 4/55، سوئيس 5/35 و بريتانيا 6/25كاربر اينترنت به ازاي هر 1000نفر جمعيت دارا مي باشند. در ميان كشورهاي آسيايي ژاپن 2/7كاربر اينترنت به ازاي هر 1000نفر،‌ مالزي 2 و بقيه كشورها خيلي كمتر از يك كاربر اينترنت به ازاي هر 1000نفر جمعيت خود دارند(گزارش توسعه انساني ، 1998).[14]
چنين واقعيتي نشان خوبي براي جهاني شدن كتابخانه هاي ديجيتالي نمي باشد. برطبق برنامه Action plan to IT كه توسط دولت هند به تصويب رسيده است، هند احتمالاً تا پايان سال 2008م. در حدود 5ميليون كاربر اينترنت خواهد داشت.

محدوييت هاي زباني:
“لودوينگ ويتگن استين”[15]مي نويسد: “ محدوديت زبان من به معناي محدوديت دنياي من است.”[16]اگر اين حرف درست باشد پس تمام مواد نوشته شده به ساير زبانها براي ما غيرقابل استفاده و دسترسي مي باشند. در حدود شش هزار زبان در دنيا وجود دارد و نزديك به 90% آنها در حال از بين رفتن مي باشند. برآورد مي شود كه بيش از نيمي از جمعيت جهان به يكي از پنج زبان زير صحبت مي كنند: چيني، انگليسي، هندي، روسي، اسپانيايي.
در هند به تنهايي 18 زبان رسمي وجود دارد و به بيش از 1000لهجه و گويش در بيش از 608752 دهكده و روستا تكلم مي شود. آيا امكان فراهم كردن مواد و منابع از تمام اين زبانها در كتابخانه ديجيتالي وجود دارد؟ اين امر امكان پذير نيست مگر اينكه دانش جهاني و مواد و منابع كتابخانه هاي ديجيتالي به يكي از زبانهاي اصلي و برگزيده در دنيا محدود شود. اين چالش، استراتژي را مي طلبد كه اطلاعات را به زبان خو اننده تأمين كنند. مؤسسات بين المللي بايستي در يك برنامه و با مشاركت نزديك دولتها در هر كشور روي اين موضوع كار كنند. زبان مظهر يك فرهنگ است و نگهداري هويت امري مهم و حياتي مي باشد.
مشاركت خصوصي:
در گذشته كتابخانه ها تحت فرمان شاهان بودند و توسط اشراف حمايت
مي شدند. با تغيير حكومتها به شكل حكومتهاي سياسي و دمكراتيك مسئوليت كتابخانه ها بر عهده دولت قرار گرفت. بخش خصوصي و بخصوص بخش تعاوني در اين كار ( مسئوليت كتابخانه ها ) هيچگونه نقشي نداشتند. كارها و فعاليتهايي كه در ارتباط با كتابخانه ها انجام مي گرفت صرفاً در ارتباط با علايق شخصي بود و هيچگونه ارتباطي با كتابخانه ها نداشت.
اكنون بخش خصوصي ـ بخصوص در كشورهاي توسعه يافته كه پايه واساس تجهيزات اينترنتي محسوب مي شوند ـ هم از لحاظ پشتيباني مالي و هم از لحاظ تأمين مواد نقش مهمي را ايفا مي كنند. بزرگترين تهيه كنندگان تكنولوژي كامپيوتر قادر خواهند بود كه چنين صنايعي را در كشورهاي در حال توسعه نيز به وجود آورند.
كشورهاي در حال توسعه مي توانند براي جلب حمايت تهيه كنندگان تكنولوژي كامپيوتر، يكسري محركهايي را ارائه نمايند مانند كم كردن ماليات، كمكهاي دولتي در سرمايه گذاري و….. اين امر انگيزه كافي براي مشاركت بخش تعاوني كشورهاي توسعه يافته در توسعه و توليد كالاها ايجاد مي كند. اين به تنهايي موجب كاهش هزينه كالاهاي مورد نياز براي ايجاد كتابخانه ديجيتالي مي شود.
هند از اين نظر اين مزيت را دارد كه به اندازه كافي تكنيسين هاي كامپيوتر و متخصصين نرم افزار در اختيار دارد. با اين وجود گرايش هايي به سمت ساير جنبه ها نيز به وجود آمده است مثلاً تأمين بدون وقفه نيروي برق يا توسعه سيستم هاي ارتباط از راه دور. نهمين برنامه دولت هند به اين دو جنبه حياتي اولويت مي دهد.
حدود يكسال بعد از معرفي برنامه “ دانش براي همه”[17]توسط دولت هند، بيشتر مراكز تلفن عمومي در كلان شهرها مجهز به تسهيلات اينترنت شدند. هزينه به عنوان يك مانع در گسترش و بهره برداري ا ز تكنولوژي اينترنت محسوب مي شود. اما هنوز تكنولوژي اينترنت به مناطق روستايي نرسيده است. اين امر به دو دليل است: 1- فقدان مواد و منابع به زبانهاي محلي 2- گران بودن تجهيزات اينترنتي. در اين رابطه بخش خصوصي دو نرم افزار در زمينه زبانهاي محلي منطقه هاي Kanada و Telgue توليد كرده است. در حال حاضر در هند در حدود 210 دستگاه تلويزيون براي هر 1000نفر وجود دارد و شبكه هاي كابلي نيز در دسترس همگان
مي باشند. امكان استفاده از تلويزيونها براي دسترسي به اينترنت در دست تحقيق و بررسي است. موفقيت دراين زمينه سبب مي شود كه هر وسيله خانگي به عنوان بخشي از سيستم يك كتابخانه ديجيتالي محسوب شود. همچنين اين امر سبب
مي شود كه بخش خصوصي بتواند آسانتر در تبليغ و به كار گيري خدمات كتابخانه ديجيتالي شركت كند. دولت منطقه Tamil Nadu پيشنهاد كرده است كه 13 هزار جامعه عمومي اينترنت به منظور دسترسي آسان به تكنولوژي كامپيوتر و اينترنت در سرتاسر اني ايالت تأسيس شود.
اين طرح با مشاركت و همكاري يك شركت تجاري هندي با شركت World Tel در انگليس تحقق خواهد يافت. در سال آينده در حدود 1500 مركز اينترنتي در هند تأسيس خواهد گرديد. همچنين تأسيس 12000 مركز اينترنت در طي سه سال آينده در دستور كار قرار دارد. اين مراكز علاوه بر آن كه به عنوان مراكز اطلاعاتي عمل مي كنند انتظار مي رود كه در راه اندازي آنها به طور مستقيم و غير مستقيم فرصت هاي شغلي و استخدامي براي 150 هزار نفر به وجود آيد.

رشد خود جوش:
كتابخانه ها بخصوص در كشورهاي در حال توسعه در وهله اول به كمك هاي مالي دولتي متكي هستند. بحران مالي بر تمامي قسمت هاي كتابخانه تأثير مي گذارد. بيشترين مشكل به خاطر افزايش هزينه كتاب و مجله در كشورهاي توسعه يافته و كاهش ارزش پول رايج در كشورهاي
در حال توسعه در بازار جهاني است. افزايش دوره اي هزينه هاي مربوط به حمل بار مشكل تخصيص بودجه اندك را تشديد مي كند.
بيشتر كتابخانه هاي عمومي و سازماني فاقد كارمند كافي هستند. واضح است كه تكيه صرف بر روي منابع مالي دولتي نمي تواند موجب رشد خود جوش گردد. در اين شرايط ما بايستي راههايي را جستجو كنيم كه موجب ايجاد درآمد و كاهش وابستگي به منابع مالي دولت باشد. در مورد جهاني شدن اين مسأله اهميت بيشتري پيدا مي كند. بنابراين لازم است كه به اندازه كافي فكر كنيم و منابعي را براي تأمين هزينه نگهداري كتابخانه هاي ديجيتالي پيدا كنيم.
علاوه بر هزينه هايي كه از كاربران مي گيريم بايستي راههاي درآمد زاي ديگري را نير پيدا كنيم. در اين زمينه توجه كافي در پيدا كردن حوزه هاي درآمد زايي شامل تأسيس مركز بزرگ و مؤسسات وام دهنده و شركت در سهام نشده است. همچنين مشاركت در شركت هاي تجاري و مؤسسات مالي بين المللي بايستي مورد توجه قرار گيرد. براي شركت هاي تجاري بايستي ماليات وضع شود مشروط بر آنكه قسمتي از سود ناشي از اين ماليات صرف توسعه و پيشرفت
كتابخانه هاي ديجيتالي شود. مؤسسات مالي بين المللي و محلي اغلب وام هاي بدون بهره را براي تبليغ و تشويق كتابخانه هاي ديجيتالي ارائه مي كنند.

جلوگيري از استفاده غير مجاز:
رشد به تنهايي كافي نيست. كتابدار تمام فعاليت هاي سيستم كتابخانه را مانند يك ژنرال تأمين مي كند. دولت ها به منظور جلوگيري از سوء استفاده و دزدي اطلاعات بايستي قوانين و روشهاي مناسبي را وضع و اجرا كنند. به منظور راحتي كاربران ذي صلاح بايد سيستم هاي تصفيه كننده مورد استفاده قرار گيرند. توليد اطلاعات داراي مالكيت معنوي است (ترو،1997)[18]. حمايت از حقوق مالكيت معنوي و مطالب محرمانه دو حوزه اي هستند كه سازمان جهاني مالكيت معنوي به طور جدي با آن مواجهه مي باشد. در دسامبر سال 1996م. كنفرانس ديپلماتيك[19]دو عهدنامه منعقد كرد: عهدنامه WIPO در زمينه حق مؤلف و عهدنامه WIPO در زمينه اجرا و ضبط صدا[20].
عهدنامه حق مؤلف اولين بار در صد سال قبل در شهر برن منعقد گرديد. اين عهدنامه در زمينه انتقال اطلاعات به صورت ديجيتالي و توزيع اطلاعات متون ادبي و آثار هنري و زيباشناختي بود ـ آثار تاريخي به طور سنتي محافظت و نگهداري مي شدند. دومين عهدنامه در زمينه اجرا و ضبط صدا بود كه تطابق و هماهنگي توليدات را به منظور اولين تلاش جهاني براي جلب حمايت از بهره برداري صفحات صوتي ـ ضبط صدا، شامل مي شد. به منظور حمايت از حقوق مالكيت معنوي، “ بروس لهمان” [21] مسئول اداره پروانه ثبت اختراعات و نشانه هاي تجاري در امريكا،‌ اينگونه اظهارنظر كرده است: ما اكنون تنها در آغاز توسعه تجارت الكترونيكي بين المللي و اينترنت هستيم. نيروي بالقوه عظيمي در زمينه رشد و ايجاد تكنولوژي هاي جديد مورد استفاده قرار نگرفته است كه به صراحت مي توان گفت دليل آن ناكافي بودن حمايت هاي جهاني از حقوق معنوي است. يكي از عمده ترين تنش هاي تجارت بين المللي در زمينه مالكيت معنوي مي باشد. دليل اين امر سرقت هاي گسترده اي است كه انجام مي شود. هر فرد حقيقي در جهان به نحوي در صنعت اطلاعات درگير مي باشد چه به صورت توليد كننده و چه به صورت مصرف كننده اطلاعات. بنابراين ما بايستي يك سيستم مشروع و قانوني جهاني داشته باشيم كه از منابع الكترونيكي و ديجيتالي حمايت كند و عملكرد مناسبي را بدون فشار بازار براي ما فراهم كند.
اين امر تنها در صورتي امكان پذير است كه قوانين مالكيت معنوي مورد حمايت قرار گيرند. اما محيط جديد شبكه ديجيتالي جهاني مشكلات خاصي را براي سيستم سنتي حق تأليف به وجود آورده است. يكي از اين مشكلات مرزهاي ملي است كه در دنياي ديجيتالي بي معني
مي باشد. براي يك كشور كه ادعا مي كند كه هرگونه كنترل ملي بر روي توليدات خود دارد و يا اينكه از حقوق مالكيت معنوي آثاري كه توسط اين كشور توليد شده است حمايت مي كند، تشخيص اينكه آيا اثري از يك نويسنده در اينترنت توزيع شده است، كار مشكل و اغلب غير ممكني مي باشد.
با ظهور آنچه انقلاب صنعتي سوم خوانده مي شود مهارت و دانش منبعي قابل نگهداري مي باشد كه در دراز مدت سودمندي رقابتي دارد. در اقتصاد جهاني يك سيستم جهاني حقوق مالكيت معنوي نيز مورد نياز است. از آنجا كه كتابخانه و صنعت اطلاع رساني تنها كانالهاي توزيع اطلاعات محسوب مي شوند.، براي مقابله با تخطي هر فردي كه به عنوان كاربر محسوب مي شوند مسئوليت مشتركي را دارند.


كم كردن شكاف تكنولوژيكي:
قبول سريع تكنولوژي سريع براي موفقيت امري حياتي محسوب مي شود. ارتباط تحول الكترونيكي با پيشرفت ارتباطات ما را مجبور مي كند كه به فراتر از امروز بنگريم و براي فردا آماده شويم. تغيير مواد چاپي به شكل ديجيتالي كار مشكلي خواهد بود. در اين هزاره جديد ما بايستي فاصله بين مدارك چاپي با ديجيتالي، مدارك كتابخانه ها با دانش پايه كتابخانه ها، متخصصين IT با متخصصين اطلاع رساني و جستجوگران با توليد كنندگان اطلات را كم كنيم.
قبول تكنولوژي يك چيز است و رشد آن چيز ديگري مي باشد. اين دو گانگي از خود موضوع است. به منظور تشويق و تبليغ ارتقاء مداوم كتابخانه هاي ديجيتالي، هر كشوري بايد كميته هماهنگ كننده اي را براي تأثير گذاشتن بر مؤسسات مختلف ـ به خصوص افرادي كه در زمينه كامپيوتر و ارتباط از راه دور فعاليت مي كنند ـ تأسيس كند.
هند ـ بخصوص ـ به دليل اينكه تكنولوژي تمام اعصار و دوران ها را مورد استفاده قرار مي دهد، به يك تغيير شكل كامل در سياست اطلاع رساني خود به منظور هموار كردن مسير براي ايجاد كتابخانه هاي ديجيتالي، نياز دارد.
واقعيت هاي جهاني جديد در ارتباط با تكنولوژي ارتباطات، نظم سياسي و فرهنگ ها بايستي مورد توجه قرار گيرند.
شكي نيست كه تكنولوژي، تمام مردم جهان را در كنار هم قرار مي دهد. اما به طور اساسي بسياري عوامل فرهنگي مردم را تقسيم و جدا مي كند. تنش موجود در بين كشورهاي قوي و ضعيف از نظر تكنولوژي هم اكنون فشارهاي سياسي را در جهان به وجود آورده است، كه موجب به خطر افتادن نظم و صلح جهاني در قرن 21 مي باشد.

1- اطلاعات چگونه ذخيره مي شود؟
در كتاب The Compact Disc Handbook  از Ken pohlmann  آمده است، رسانه هاي Write-once  شبيه به ديسك هاي Play back-only  ساخته مي شوند. همانند CD  هاي معمولي، آنها از يك لايه بنيادين پلي كربنيك، يك لايه منعكس كننده و يك لايه محافظ استفاده مي كنند لايه ضبط كننده در بين لايه بنيادين و لايه منعكس كننده قرار دارد كه تركيبي از يك رنگ اصلي است... برخلاف CD  هاي معمولي، يك تراك مارپيچي از قبل شيار دار شده، براي راهنمايي ليزر ضبط كننده در طول تراك مارپيچي استفاده مي شود، اين امر طراحي سخت افزاري recorder  را آسان مي سازد و سازگاري ديسك را تضمين مي نمايد.
CD-R  از بالا به پايين اينگونه لايه گذاري شده است:
] اختياري [ برچسب
] اختياري [ پوشش ضد خش و يا قابل چاپ
لاك الكل عاري از اشعه فرابنفش
لايه منعكس كننده
رنگ پليمري ساختماني
زير لايه پلي كربنيك
در CD  هاي “ سبز” و ” طلايي” طلاي واقعي وجود دارد، اگر CD-R  را رو به منبع نورنگاه داريد، باريكي آن آنقدر هست كه قابل رويت باشد. به خاطر داشته باشيد كه داده ها به سمت برچسب نزديكترند، تا سمتي كه پلاستيك شفاف قرار دارد و داده ها از آنجا خوانده مي شوند. اگر CD-R  از پوشش فوقاني سختي برخوردار نباشد، همچون “Infoguard ”‌ Kodak  ، خراشيدن سطح فوقاني بسيار ساده است و CD-R  را به صورت غيرقابل مصرف در مي آورد.
يك ليزر در CD recorder  يكسري سوراخ به نام ” چاله” در لايه رنگي ديسك ايجاد مي كند. فضاي بين اين چاله ها ” زمين ” خوانده مي شود. الگوي چاله ها و زمين ها اطلاعات را بر روي CD  رمزگذاري مي كند و به آنها اجازه مي دهد تا روي CD player  كامپيوتر بازيابي شوند.
ديسك ها از داخل ديسك به خارج نوشته مي شوند، با نگاه كردن به ديسكي از داخل ديسك به خارج نوشته مي شوند. با نگاه كردن به ديسكي كه آن را Write  كرده ايد، مي توانيد به صحت اين مسئله بر روي يك CD-R  پي ببريد، همچنان كه به سمت خارج پيش مي رويد اين تراك مارپيچ  22188  چرخش دورتادور CD  به همراه  600  چرخش تراك در هر ميليمتر ايجاد مي كند. اگر مارپيچ ها را باز كنيد. طول آن به  5/3  مايل مي رسد. ساختار يك CD-RW  متفاوت است:
] اختياري[ برچسب
] اختياري[ پوشش ضد خش و يا قابل چاپ
لاك الكل عاري از اشعه فرابنفش
لايه منعكس كننده
لايه عايق بالايي
لايه ضبط كننده
لايه عايق پاييني
زير لايه پلي كربنيك 

2- چگونه مي توان فهميد كه ديسك در چه فرمتي است؟
معمولا با نگاه كردن به بسته بندي و با خود ديسك مي توان به فرمت آن پي برد:
• ديسك هاي CD-DA  داراي يك لوگو “ Compact Disc Digital Audio  “ هستند.
• ديسك هاي CD+G  شامل كلمات ”‌‌CDGraphics  ” مي باشند.
• ديسك هاي CD-I  داراي لوگو ” Compact Disc Digital Video  و يا كلمات ”‌‌Video CD  ” مي باشند.
Video CD  با CD-Video  فرق مي كند. CD-V  يك فرمت آنالوگ است مانند Laser Disc  و ويدئو قابل ديدن با درايو CD-ROM  نيست.

3-محافظت در برابر كپي گرفتن چگونه كار مي كند؟
راه هاي متعددي وجود دارد. يك تكنيك ساده و معمولي افزايش طول چند فايل روي CD  است، بگونه اي كه آنها با صدها مگابايت طول ظاهر شوند. اگر طول فايل را بسيار بزرگتر از آنچه كه واقعا هست در تصوير ديسك قرار دهيد، اين كار عملي است. در واقع اين فايل با بسياري از فايل هاي ديگر منطبق مي شود. تا جايي كه برنامه كاربردي از طول فايل آگاه است، نرم افزار بخوبي كار مي كند. اگر كاربر سعي كند فايل ها را روي ديسك سخت خود كپي نمايد، يا يك كپي ديسك به ديسك را صورت دهد، تلاش با شكست مواجه خواهد شد، زيرا CD  چند گيگابايت از داده ها را نگاه مي دارد . يك راه حل عملي كه كنترل كافي بر روي recorder  و نرم افزار master  كننده دارد، نوشتن داده هاي ناقص در بخش ECC  از سكتور داده هاست. سخت افزار استاندارد CD-ROM  به طور خودكار خطاها را تصحيح مي كند و مجموعه هاي مختلفي از داده ها را بر روي ديسك مقصد مي نويسد. سپس reader  ، كل سكتور را به عنوان داده هاي خام Load  مي كند، بدون آنكه به تصحيح خطا بپردازد: حتي اگر نتواند داده هاي اصلي تصحيح نشده را بيابيد، اما مي داند كه يك نسخه تصحيح شده را مي خواند. در جايي كه مكانيزم درايو و ميان افزار بخوبي تعريف مي شوند، اين تنها چيز با دوام بر روي سيستم هاست، همچون كنسول هاي بازي.
يك روش نه چندان پيچيده ولي موثر فشرده سازي يك CD  نقره ايي با داده هايي فراتر از آنچه كه يك CD ، 74  دقيقه اي مي تواند Write  كند. بنابراين كپي كردن ديسك نياز به فضاهاي خالي خاصي دارد، براي جبران اين فضا، داده ها را جا به جا مي كند، ديسك را هك مي نمايد يا ديسك هاي نقره ايي را با داده هاي سرقت رفته فشرده سازي مي كند. اگر اين كار ادامه يابد ديسك روي برخي درايوها غيرقابل خواندن مي شود. يك فضاي خالي Overburn  شده  80  دقيقه اي قادر به نگهداري هر مقدار اطلاعاتي است كه بتوانيد با اطمينان در يك ديسك بگنجانيد.
روش خانه هاي نرم افزاري PC  ، از فاصله بين تراك هاي صوتي استفاده مي كند و علائم شاخص را در محل هاي غير منتظره باقي مي گذارد. اين ديسك ها قابل كپي گرفتن از طريق اكثر نرم افزارها نيستند و نسخه برداري از آنها روي درايوهايي كه از ضبط disc-at-once  پشتيباني نمي كنند، ممكن است امكانپذير نباشد.
روش ديگر ،ديسك هاي غير استاندارد با تراك كوتاهتر از  4  ثانيه است. اكثر نرم افزارهاي ضبط كننده و در حقيقت برخي recorder  ها، كپي ديسك با چنين تراكي را رد مي كنند، يا تلاش مي كنند آن را كپي نمايند ولي با شكست مواجه مي شوند. يك برنامه كاربردي محافظت شده وجود تراك مورد نظر و اندازه آن را كنترل مي كند. به هر حال برخي recorder  ها ممكن است موفق شوند، بنابراين اين كار ساده ايي نيست. قرار دادن تراك هاي چندگانه داده ها در بين تراك هاي صوتي يك CD  ، كپي كننده هاي ديسك را سر در گم خواهد كرد. گاهي اوقات كپي يك ديسك برچسب هاي Volume  متفاوتي دارد. اين مسئله معمولا فقط در كپي هاي فايل به فايل روي مي دهد، نه كپي هاي تصوير ديسك، بنابراين كنترل نام ديسك به طور حاشيه اي مفيد است اما چندان موثر نيست، تغيير فهرست مطالب بگونه ايي كه ديسك بزرگتر از آنچه كه هست به نظر برسد، برخي از برنامه هاي كپي را متقاعد خواهد كرد كه ديسك منبع بسيار بزرگ است.
سيستم Laserlok  از سايت http://www.diskxpress.com\ ادعا مي كند كه قادر است با كمترين هزينه از نسخه برداري غيرقانوني ديسك جلوگيري نمايد. Disk Guard  ، يك ابتكار جديد است كه متعلق به TTR Technology  مي باشد آنها ادعا مي كنند كه قادرند امضايي را بر روي CD  هاي فشرده و CD-R  ها است، اما بدون سخت افزار خاص قابل نسخه برداري نيست. يك برنامه مي تواند با كنترل كردن اين امضاء در جهت محافظت در برابر كپي گرفتن استفاده نمايد و در صورت عدم حضور امضاء از اجرا صرف نظر كند.

4- ديسك MultiSession  چيست؟
يك Session  ، يك سگمنت ضبط شده است كه ممكن است شامل يك يا چند تراك از هر نوعي باشد. الزامي وجود ندارد كه CD recorder  كل Session  را به يكباره Write  كند، اما آخرين Session  روي ديسك بايد بسته شود. قبل از آنكه يك CD  صوتي استاندارد يا CD-ROM Player  آن را تشخيص دهد. Session  هاي اضافي مي توانند تا زماني كه * ديسك * بسته مي شود و يا اينكه فضاي خالي وجود نداشته باشد، اضافه گردند. MultiSession Writing  ، اولين بار در ديسك هاي photo CD  استفاده شد، كه اجازه مي داد تا تصويرهاي اضافي ضميمه گردند. امروزه، اغلب با ديسك هاي MultiSession  پيوندي و گاهي اوقات هم براي ديسك هاي CD-Extra  بكار مي رود. وقتي كه CD  داده ها را در درايو CD-ROM  خود قرار مي دهيد، سيستم عامل آخرين Session  ديسك را مي يابد و دايركتوري را از آن مي خواند . اگر CD  از نوع فرمت ISO-9660  باشد- ورودي هاي دايركتوري مي تواند هر فايلي را روي CD  هدف قرار دهد بدون توجه به نوع Session  اي كه در قالب آن نوشته شده است. اكثر برنامه هاي معروف تكثير كننده CD  به شما اجازه مي دهند تا يك يا چند Session  اخير را به Session  اي كه تازه نوشته شده پيوند دهيد. اين امر موجب مي شود كه فايل هاي Session  هاي قبلي بدون اشغال فضاي اضافي بر روي CD  در آخرين Session  ظاهر شوند. همچنين مي توانيد با قرار دادن نسخه جديد در اخرين Session  بدون افزودن پيوند به نسخه قديمي تر ، نسخه جديد را در آخرين Session  قرار دهيد.
در عوض، زماني كه يك CD  صوتي را در CD Player  معمولي قرار دهيد، تنها به اولين Session  توجه مي شود. به همين دليل Write  هاي MultiSession  در مورد CD  هاي صوتي كار نمي كنند، اما در صورت روي دادن چنين اتفاقي اين محدوديت به يك مزيت تبديل مي شود. اين محدوديت بدين معني نيست كه شما بايد كل CD  صوتي را به يكباره Write  كنيد. توجه داشته باشيد كه تركيب Session  هاي (CD-ROM ) MODE-1  و ( CD-ROM\XA ) MODE-2  روي يك ديسك منفرد جايز نيست. شما مي توانيد چنين چيزي را ايجاد كنيد. اما تشخيص آن براي درايوهاي CD-ROM  دشوار خواهد بود.

5- كانال هاي زيركد چه هستند؟ 
8  كانال زيركد وجود دارد ( P,Q,R,S,T,U,V,W  ) روش دقيق رمزگذاري فراتر از گنجايش اين مقاله است، اما متذكر مي شويم كه داده ها به طور يكسان در سرتاسر CD  توزيع مي شوند و هر كانال مي تواند حدود  4MB  را نگاه دارد.
كانال زير كد Q  را مي توان با recorder  هاي JVC\Pinnacle  كنترل كرد، اما ظاهرا زياد كاربرد ندارند. كانال زيركد Q  ، شامل اطلاعات مفيدي است كه در اكثر recorder  ها قابل خواندن و نوشتن هستند. منطقه داده هاي كاربر شامل  3  نوع داده زير كد- Q  است: اطلاعات موقعيتي، عدد كاتالوگ رسانه ها و كد ISRC  . فرم هاي ديگري براي فعال ساختن MultiSession  بكار مي روند و TOC  را شرح مي دهند. CD Player  هاي صوتي از اطلاعات موقعيتي براي نشان دادن زمان جاري استفاده مي كنند و داراي اطلاعاتي در مورد شاخص و يا تراك هستند. زماني كه ضبط Disc-At-Once  انجام مي دهيد، اين اطلاعات قابل كنترل هستند.
ISRC  كه توسط صنعت ضبط استفاده مي شود، كشور مبدا ، مالك، سال انتشار و عدد سريال تراك ها را بيان مي كند و ممكن است در هر تراكي متفاوت باشد. ISRC  اختياري است و بسياري از CD  ها از آن استفاده نمي كنند. عدد كاتالوگ رسانه ها شبيه به ISRC  است، اما در هر ديسك ثابت مي باشد. توجه داشته باشيد كه اينها با كدهاي UPC  فرق مي كنند. كانال هاي زير كد R-W  ، براي متن و گرافيك در برنامه هاي كاربردي خاص همچون CD+G ( W\graphics CD  كه توسط Sega CD  پشتيباني مي شوند) استفاده مي شوند. Philips  كاربرد جديدي به نام ITTS  را تدبير كرده است، اين كاربرد Player  هاي كاملا مجهز را قادر مي سازد تا متن و گرافيك را روي ديسك هاي صوتي Red Book  نمايش دهند. اخير ترين نتيجه اين تكنولوژي “ CD-Text  ” است كه راهي را براي گنجاندن داده هاي ديسك و تراك بر روي يك CD  صوتي استاندارد، فراهم مي سازد.

6- آيا فيلدهاي CD Identifier  ( شناسه CD  ) كاربرد وسيعي دارند؟
هم اكنون، تعداد سازندگاني كه از اين فيلدها استفاده مي كنند چندان زياد نيست و اينكه تمام دستگاه ها قادر به خواندن تمام فيلدها نيستند. برنامه هايي كه CD  هاي صوتي را شناسايي مي كنند، به طور خودكار يك ID  را بر مبناي كميت و طول تراك هاي صوتي محاسبه مي كنند.

7- سوزاندن يك CD-R  چقدر طول مي كشد؟
اين زمان بستگي به آن دارد كه شما چه مقدار داده را مي خواهيد بسوزانيد و اينكه سرعت درايو شما چقدر است. سوزاندن  650MB  داده حدود  74  دقيقه در  1X ، 37  دقيقه در  2X  و  19  دقيقه در  4X  ، زمان مي برد،اما شما بايد براي “Finalize ”‌‌كردن ديسك ، يك يا دو دقيقه اي را بيافزاييد. بخاطر داشته باشيد كه براي تك سرعته  150kb\ ، دو سرعته ثانيه  300kb\ و به همين ترتيب است. اگر شما نصف اين داده ها را داريد، سوزاندن در نصف اين زمان تمام خواهد شد.

8- تفاوت بين disc-at-once  و Track-at-Once  در چيست؟
دو روش اساسي براي Write  كردن يك CD-R  وجود دارد.(DAO ) Disc-At-Once  ، كل CD  را در يك مرحله و احتمالا تراك هاي چندگانه را Write  مي كند. تمام سوزاندن بايد بدون وقفه كامل شود و امكان اضافه كردن اطلاعات بيشتر وجود ندارد. Track-At-Once ( TAO  ) موجب مي شود تا Write  كردن در جند مرحله صورت بگيرد. براي هر ديسك، يك حداقل طول تراك  300  بلاك و يك حداكثر  99  تراك و همچنين كمي سربار اضافي در رابطه با توقف و آغاز ليزر وجود دارد. از آنجايي كه براي هر تراك ليزر خاموش و روشن مي شود، reader  چند بلاك به نام بلاك هاي run-out  و run-in  در بين تراك ها باقي مي گذارد اگر كار به درستي صورت بگيرد، بلاك ها خاموش و معمولا غيرقابل توجه خواهند بود. CD  ها و تراك هايي كه با يكديگر اجرا مي شوند ” توقف”‌قابل توجهي را خواهند داشت. برخي از تركيبات نرم افزار و سخت افزار ممكن است در اين فاصله چيزهاي زائدي را بر جاي بگذارند، كه موجب كليك آزار دهنده در بين تراك ها مي گردد. برخي درايوها و يا بسته هاي نرم افزاري ممكن است به شما اجازه ندهد تا اندازه فاصله بين تراك هاي صوتي را هنگام ضبط كردن در مد Track-At-Once  كنترل كنيد، بنابراين  2  ثانيه فاصله براي شما برجاي مي گذارد. برخي از recorder  ها همچون philips CDD 2000  ، ضبط ” Session-at-once  ” را مي پذيرند. اين امر كنترل disc-at-once  بر روي فاصله هاي بين تراك ها را براي شما فراهم مي سازد و اجازه Write  كردن در بيش از يك Session  را به شما مي دهد. و اين در زماني كه ديسك هاي CD Extra  را Write  مي كنيد، مي تواند مفيد واقع شود. مواردي وجود دارد كه ضبط disc-at-once  ضروري است. براي مثال، گاهي اوقات ممكن است بدون استفاده از مد disc-at-once  ، ساختن كپي هاي پشتيبان يكسان از برخي از ديسك ها، مشكل يا غير ممكن باشد. همچنين برخي از دستگاه هاي master  كننده CD  ممكن است ديسك هايي كه در مد Track-at-once  ضبط شده اند، را نپذيرد، زيرا فاصله بين تراك ها به صورت خطا به نمايش در خواهند آمد.
ضبط disc-at-once  كنترل بيشتري را بر روي ايجاد ديسك، بخصوص CD  هاي صوتي دارد، اما هميشه مناسب يا ضروري نيست. ايده خوبي است كه recorder  اي بگيريد كه هم از ضبط disc-at-once  هم از ضبط Track-at-once  پشتيباني كند.

9- تفاوت هاي بين ضبط كردن از يك تصوير و on-the-fly  ؟
بسياري از CD-R  هايي كه بسته هاي نرم افزاري ايجاد مي كنند، امكان انتخاب بين ايجاد يك تصوير كامل از CD  بر روي ديسك و انجام آنچه كه نوشتن به صورت “on-the-fly  ” نام دارد، را به شما مي دهد. هر روش مزاياي مختص خود را دارد.
فايل هاي تصوير CD  گاهي اوقات CD  هاي مجازي يا VCD  خوانده مي شوند. اينها كپي هاي كاملي از داده ها هستند، به طوري كه روي CD  ظاهر خواهند شد و بنابراين لازم است كه درايو سخت شما فضاي كافي براي نگاه داشتن اين CD  كامل را داشته باشد. زماني كه از فضاي خالي  74  دقيقه اي استفاده مي كنيد، اين مقدار مي تواند به اندازه  650MB  براي CD-ROM  يا MB 747  براي ديسك صوتي باشد. اگر شما داراي هر دو تراك صوتي و داده ها بر روي CD  خود هستيد، يك تصوير فايل سيستم ISO-9660  براي تراك داده ها و يك يا چند تصوير  16-bit 44.1KHz  با صداي استريو براي تراك هاي صوتي وجود دارد.
ضبط on-the-fly  اغلب از يك ” تصوير مجازي ” استفاده مي كند كه در آن كليه فايلها آزمايش شده و Lead-out  مي شوند، اما تنها مشخصات فايل ذخيره مي گردد نه داده ها . زماني كه Write,CD  مي شود، محتواي فايل ها خوانده مي شوند. اين روش به فضاي كمتر درايو سخت نياز دارد و ممكن است در زمان صرفه جويي كند، اما خطر buffer underrun  را افزايش مي دهد. با وجود نرم افزارهاي متعدد، انعطاف پذيري اين روش نيز بيشتر مي شود، بنابراين افزودن، حذف كردن و بهم آميختن فايل ها در يك تصوير مجازي آسانتر از يك تصوير طبيعي است. CD  اي كه از يك فايل تصوير ايجاد مي شود با CD  اي كه با ضبط on-the-fly  ايجاد شده، يكسان است با اين فرض كه هر دو فايل هاي مشابه را در مكان هاي مشابهي قرار دهند. انتخاب بين اين دو به تمايل كاربر و ظرفيت سخت افزار بستگي دارد.

10- يك CD Player  چگونه مي داند كه از تراك هاي داده ها جهش كند؟
براي هر تراك فلگ ها زير كد وجود دارد.
داده ها: اگر Set  شود، تراك شامل داده ها مي گردد. در غير اين صورت تراك شامل audio  است.
مجاز به كپي ديجيتال: كه توسط SCMS  بكار مي رود.
4Audio  كاناله: استاندارد  4audio,Red Book  كاناله را مجاز مي داند، گرچه تعداد ديسك هايي كه از آن استفاده مي كنند بسيار اندك هستند.
Pre-Emphasis  : در صورتي set  مي شود كه audio  با pre-emphasis  ضبط شده باشد.
دو مورد آخر بندرت استفاده مي شوند.

11- چگونه CD-RW  با CD-R  مقايسه مي شود؟
CD-RW  مخفف CD-ReWritable  است. CD-RW  به طور معمول CD-Erasable ( CD-E  ) خوانده مي شود. تفاوت بين CD-RW  و CD-R  اينست كه ديسك هاي CD-RW  را مي توان Erase  كرد و دوباره Write  نمود، در حالي كه ديسك هاي CD-R  تنها يكبار Write  مي شوند. غير از اين تفاوت ديسك هاي CD-RW  از تكنولوژي تغيير فاز استفاده مي شوند. درايوهاي CD-RW  درست مانند ديسك هاي CD-R  استفاده مي شوند. درايوهاي CD-RW  از تكنولوژي تغيير فاز استفاده مي كنند. بجاي ايجاد“ حباب ها” و تغيير شكل در لايه رنگ recording  ، حالت مواد در لايه ضبط كننده ار فرم شفاف به فرم غيرشفاف تغيير مي كند. حالت هاي متفاوت داراي شاخص هاي انكساري متفاوت هستند و بنابراين به طور نوري قابل تشخيص اند.
اين ديسك ها نه تنها از طريق درايوهاي استاندارد CD-R  ، قابل Write  شدن نيستند، بلكه قابل خواندن از طريق اكثر CD reader  ها قديمي تر هم نمي باشند. تمام درايوهاي CD-RW  مي توانند در CD-R  ها Write  شوند و انتظار مي رود اكثر درايوهاي جديد CD-ROM  از CD-RW  پشتيباني كنند. CD Player  هاي كمي قديمي تر و اكثر CD Player  هاي جديد مي توانند ديسك هاي CD-RW  را اداره كنند. اگر بخواهيد بر روي رسانه ها CD,CD-RW  هاي صوتي ايجاد كنيد، مطمئن باشيد كه Player  شما از عهده آنها بر خواهد آمد. براي يك درايو DVD  ، خواندن ديسك هاي CD-RW  بسيار گرانتر از CD-R  هستند. اين مسئله در تصميم گيري هاي تجاري، خود يك عامل محسوب مي شود. در تعداد دفعاتي كه ديسك مي تواند Write  شود، محدوديت وجود دارد ، اما تعدا اين دفعات نسبتا بالاست.

12- Finalizing  ( پايان بخش) چه كاري انجام مي دهد؟
ديسكي كه شما مي توانيد داده ها را به آن بيافزاييد باز است. تمام داده ها در Session  جاري نوشته مي شوند. زماني كه عمل Write  كردن به پايان مي رسد، شما Session  را مي بنديد. اگر بخواهيد يك ديسك MultiSession  بسازيد، همزمان Session  جديدي را باز مي كنيد. اگر Sessoin  جديد را باز نكنيد، بعدا ديگر نمي توانيد Session  اي را باز نماييد، بدين معني كه اضافه كردن داده هاي بيشتر به CD-R  غيرممكن است. كل ديسك بسته مي شود. فرآيند تغيير يك Session  از باز به بسته “Finalizing ” ، “ fixating  ” يا فقط بستن Session  خوانده مي شود. زماني كه آخرين Session  را مي بنديد، شما ديسك را fixate,finalize  و يا بسته ايد.
يك ديسك تك Ssession  اي داراي  3  ناحيه اصلي است: Lead-in  ، كه شامل فهرست مطالب (Table of contexts  ) يا TOC  است، ناحيه برنامه، به همراه تراك هاي صوتي و يا داده ها، و Lead-out  ، كه هيچ چيز معناداري در خود ندارد. ناحيه Lead-in  و Lead-out  يك ديسك باز هنوز نوشته نشده است. اگر داده ها را در يك ديسك Write  مي كنيد و Session  را باز مي گذاريد- TOC  كه محل تراك ها را به CD Player  يا درايو CD-ROM  مي گويد- در يك ناحيه مجزا به نام Program Memory Area  يا PMA  نوشته مي شود. CD recorder  ها تنها وسايلي هستند كه PMA  را مشاهده مي كنند، به همين دليل است كه شما نمي توانيد داده هاي خود را در يك Session  باز بر روي دستگاه استاندارد Playback  ببينيد. CD Player  ها چگونه تراك صوتي را نخواهند يافت و درايوهاي CD-ROM  تراك داده را نخواهند ديد. وقتي كه Session  پايان يافت، TOC  در ناحيه Lead-in  نوشته مي شود و موجب مي گردد دستگاه هاي ديگر ديسك را تشخيص دهند.
اگر Session  جاري را ببنديد و Session  جديدي را باز كنيد، Lead-in,Session  بسته شده شامل پيوندي به Session, Lead-in  بعدي خواهد بود. CD Player  سيستم استريو يا ماشين شما درباره پيوند يك Lead-in  بعدي چيزي نمي داند، بنابراين تنها مي تواند تراك ها را در اولين Session  ببيند. درايو CD-ROM  شما ديسك هاي Multi Session  را بسته به ظرفيتش وآنچه سيستم عامل مي گويد مي شناسد مگر آنكه شكسته يا خيلي قديمي باشد و به راحتي اولين Session  و آخرين Session  هاي ما بين آنها را باز مي گرداند. برخي درايوها CD-ROM  ، بخصوص مدل هاي خاص NEC ، Session  هاي باز هستند و زماني كه سعي مي كنند تا Lead-in  را از Session  اي كه هنوز باز است بخوانند، اشكال تراشي مي كنند. آنها در هر Session  ، زنجيره پيوندها را در Lead-in  ها دنبال مي كنند، اما زماني كه به آخرين Session  مي رسند، نمي توانند يك TOC  معتبر بيابد و دچار سردرگمي مي شوند. اگرچه اين درايوها از Multi-Session  پشتيباني مي كنند، اما قبل از آنكه آنها ديسك را با موفقيت بخوانند، لازم است آخرين Session  بسته باشد. خوشبختانه اكثر درايوها به اين صورت رفتار نمي كنند. اگر از ضبط disc-at-once  استفاده مي كنيد، Lead-in  در آغاز اين فرايند نوشته مي شود، زيرا محتويات TOC  زودتر شناحته مي شوند. با وجود اكثر recorder  ها، هيچ راهي براي تشخيص اينكه آيا نياز به افزودن Session  اضافي هست يا خير وجود ندارد، بنابراين ايجاد يك ديسك MultiSession  با ضبط DAO  معمولا امكان پذير نيست. اگر از ويندوز  95  و يا NT  استفاده مي كنيد، ويژگي (AIN ) CD-R.Auto Insert Notification  را به محض اينكه TOC  نوشته شد، مي يابد. اين امر معمولا فرآيند Write  كردن را با شكست مواجه مي كند. اكثر بسته هاي نرم افزارهاي ضبط CD  به همين دليل به طور خودكار AIN  را غيرفعال مي كنند. در مد Track-at-once  ، فرايند Write  كردن در هنگام پايان يافتن با شكست مواجه مي شود. در مد disk-at-once  ، اين فرايند در ابتداي فرايند Write  كردن دچار مشكل مي شود. در هر دو مورد آزمون Write  كردن موفقيت اميز است، زيرا TOC  در مرحله آزمايشي نوشته نمي شود.
ديسك هاي Packet-Written  از همين قوانين با توجه به باز و بسته بودن Session  ها پيروي مي كنند، به همين دليل قبل از آنكه روي يك درايو CD-ROM  خوانده شوند بايد پايان بپذيرند.

13-MultiRead  به چه معناست؟
لوگر MultiRead  نشان مي دهد كه يك CD  يا Player DVD  مي تواند تمام فرمت هاي موجود CD  را شامل CD-ROM ، CD-DA  و CD-RW  بخواند. وجود اين لوگر در يك درايو CD  به اين معني نيست كه درايو مي تواند DVD  را بخواند.

14- اگر عمل ضبط كردن با شكست مواجه شد،آيا ديسك قابل استفاده است؟
اين مسئله به آنچه كه ضبط شده و چگونگي ضبط شدن آن بستگي دارد. اگر اين خرابي در هنگام Write  كردن Lead-in  باشد، يعني قبل از آنكه هيچ داده ايي نوشته شود، احتمالا ديسك قابل استفاده نيست. درايوهاي Sony  داراي امكان ترميم ديسك هستند كه Session  جاري را مي بندند و اين اجازه را به شما مي دهند تا داده هاي اضافي تماس با ديسكي كه بخشي از آن نوشته شده سرباز مي زنند.
اگر خرابي ها در هنگام پايان يافتن ديسك روي دهند، ممكن است فايل تصحيح باشند. گاهي اوقات TOC  قبل از خراب شدن نوشته مي شود و ديسك مي تواند همان گونه كه هست استفاده شود. گاهي اوقات مي توانيد از امكان Finalize disc  از منوي برنامه استفاده كنيد كه اين ترفند را انجام مي دهد. مواقع ديگر recorder  از مواجه شدن با ديسكي كه بخشي از آن پايان يافته سرباز مي زند و شما دچار مشكل مي شويد . خرابي هايي كه در اواسط Write  كردن يك CD-ROM  رخ مي دهند احتمالا ارزش اظمينان كردن ندارند. بخشي از داده ها آنجا خواهند بود و بخشي ديگر خير. دايركتوري ديسك ممكن فايل هاي بيشتري از آنچه كه واقعا وجود دارند را نشان دهد و شما تا زماني كه آنها را نخوانيد، نخواهبد فهميد كه كداميك از انها واقعا وجود دارند.
CD  هاي صوتي كه در مد disk-at-once  ضبط شده اند، موارد خاصي هستند. از آنجايي كه TOC  از قسمت جلو نوشته مي شود، ديسك در يك CD Player  استاندارد قابل خواندن است، حتي اگر فرآيند Write  كردن تمام نشده باشد. شما مي توانيد Track  ها را تا جايي كه ضبط كردن دچار مشكل مي شود، اجرا كنيد.

15-چرا recorder  ها در ابتداي تراك هاي صوتي بايت هاي  00  را قرار مي دهند؟
اين پديده براي كاربراني كه سعي مي كنند صورت ديجيتالي را از يك CD-R  استخراج كنند،آشناست. با وجود چند صد بايت  0  كه در جلو قرار گرفته شده، نيتجه كپي گرفتن از يك CD  صوتي اغلب يك كپي دقيق از داده هاي صوتي اصلي است. از انجايي كه اين نشان دهنده افزايش شايد  1/100  ام ثانيه سكوت در آغاز ديسك است، اما در واقع قابل توجه نيست.
عدد واقعي بايت ها به آرامي از ديسكي به ديسك ديگر درج مي شود، اما يك recorder  به طور معمول تقريبا همان عدد را درج مي كند. اين عدد معمولا كمتر از يك سكتور است. طبق اظهارات يك مهندس از Yamaha  ، علت اين مشكل، عدم همگام سازي بين داده هاي صوتي وكانال هاي زيركد مي باشد. مشكلاتي نظير جريان داده ها كه يافتن آغاز يك بلاك را در هنگام خواندن دشوار مي سازد، نوشتن داده ها و شناسايي اطلاعات را نيز در همگام سازي دشوار مي سازد. طبق گفته اين مهندس، عدم تغيير ميان افزار يا درايو الكترونيكي مي تواند در حل مشكل موثر باشد. ايجاد كپي از كپي هاي CD  هاي صوتي، در يك فاصله بتدريج بزرگتر صورت مي گيرد، اما احتمالا حتي پس از چندين نسل غير قابل توجه مي باشد.

اگر از ایمنی شبکه و کامپیوترهایتان مطمئنید، شاید با اجرای یک برنامه آسیب یاب نظرتان تغییر کند. برنامه های آسیب یاب، شبکه را برای یافتن نقاطی که استعداد آسیب پذیری دارند جستجو می کنند و گاهی راه حل هایی را هم برای برطرف کردن آن ها ارائه می دهند. در این حوزه برنامه هایی مناسب و متنوعی در بازار وجود دارند. حتی مایکروسافت هم یک ابزار رایگان برای این امر ارائه کرده است، تحلیلگر امنیت مایکروسافت (در نشانی http://www.microsoft.com\techent\security\tools\mbsahome.mspx  )قابلیت جستجوی کامپیوترهای منفرد یا گروهی رابرای یافتن خطاهای رایج پیکربندی و یا بروز نبودن اطلاعات امنیتی، دارد. این محصول بدون شک نمونه ارزشمندی است. اما به هیچ وجه نمی تواند انتخاب مناسبی برای یافتن تمامی ضعف های کشف شده و شناخته شده باشد. ابزارهای پویش شرکت های دیگر مانند:
AppDetective(Application Security inc.www.appsecinc.com)
Retina(eEye Digital Security,www.eeye.com)
System Scanner(InternetSecurity Systems,www.iss.net)
نیز موجود هستند که قابلیت جستجوی گستره وسیعی از انواع آسیب پذیری های شناخته شده را دارا می باشند. همچنین قابلیت بروز رسانی، برای مقابله با تهدیدهای جدید و تازه کشف شده را دارند. شما می توانید یک سیستم خاص را برای اسکن مشخص کنید و یا محدوده ای از آدرس های کامپیوترهای شبکه را به این محصولات بدهید. آن ها کامپیوترهای موجود را یافته و عمل پویش را بر روی آن ها شروع می کنند. AppDetective  بر روی حفره های امنیتی و خطاهای پیکربندی در پایگاه داده ها تمرکز می کند. البته جزئیات بیشتر در مورد آسیب یاب ها را می توانید در این نشانی ببینید:
Go.pcmag.com\vulnerabillityscanners 
برای آزمایش پویشگر (Tenable ) NeWT  آدرس کامل داخلی شبکه خود را به آن دادیم. برنامه، کامپیوتری را در شبکه پیدا کرد که ظاهرا از آن غافل بودیم. همچنین ما را از نکات امنیتی مفید دیگری در سایر کامپیوترها آگاه کرد که از آن ها بی اطلاع بودیم. وقتی این برنامه را از درون شبکه اجرا کردیم متوجه شدیم که خوشبختانه به علت استفاده از محافظ های امنیتی Serygate  امکان انجام بسیاری از خرابکاری ها وجود نداشت. بعد تصمیم گرفتیم برنامه را خارج از شبکه اجرا کنیم و به آن آدرس IP  شبکه را بدهیم. بنابراین برنامه NeWT  را یک بار دیگر و این بار از خارج شبکه امتحان کردیم. نتیجه دقیقا همان چیزی بود که انتظار داشتیم. تعدادی از پورت ها باز بودند. ولی تنها از یکی از آن ها مطلع بودیم. مانند پورت  80.25  و پورت  25  (SMTP  ) که میل سرورها از آن برای اریال نامه به یکدیگر استفاده می کنند. یا پورت  80  که توسط سرورهای وب استفاده می شوند و پورت(Internet Key-Exchange ) IKE  نیز برای شبکه های IPsec-Based VPN  استفاده می گردد. البته این که شبکه ما را از درون آسیب پذیرتراز بیرون است. چندان باعث تعجب نیست. اما زمانی که شما تصمیم به ایمن سازی شبکه می گیرید، به طور طبیعی به تهدیدات خارجی بیشتر توجه می کنید. ولی بهتر است به همان اندازه، به امنیت داخلی نیز توجه کنید. چرا که اگر یک برنامه مخرب یا یک نفوذگر قصد ایجاد اختلال در شبکه شما را داشته باشد، به علت وجود این نقاط ضعف داخلی می تواند آسیب های گسترده تری به شبکه بزند. در آخر این نکته بیان می شود که هشدارهای مکرر این گونه برنامه های آسیب یاب، نباید باعث نگرانی شما شوند. چرا که آنها همواره تمامی نقطه ضعف های موجود در شبکه، اعم از مهم و یا غیر مهم را به شما گوشزد می کنند که برخی از آن ها حاصل تنظیمات عمدی مدیر شبکه است. پس بهتر است از این گونه برنامه ها به عنوان یک دستیار استفاده کنید و هرگز گمان نکنید که یک برنامه کامپیوتری، بیشتر از شما می فهمد! هنگامی که شما از طرف نرم افزار در مورد یک ضعف کم اهمیت یک هشدار دریافت می کنید، می توانید از آن به عنوان یک توصیه امنیتی برای امن تر ساختن شبکه خود استفاده کنید.

در مقاله قبل با پنجمین مسأله مربوط به شبکه های بی سیم آشنا شدیم. در این شماره به مساله ششم و هفتم و راه حل مربوط به آن ها می پردازیم.

مسأله شماره  ۶: تحلیل ترافیک و استراق سمع 

802.11  هیچ محافظتی علیه حملاتی که بصورت غیرفعال (passive) ترافیک را مشاهده می کنند، ارائه نمی کند. خطر اصلی این است که  802.11  روشی برای تامین امنیت دیتای در حال انتقال و جلوگیری از استراق سمع فراهم نمی کند. Header  فریم ها همیشه «in the clear» هستند و برای هرکس با در اختیار داشتن یک آنالایزر شبکه بی سیم قابل مشاهده هستند. فرض بر این بوده است که جلوگیری از استراق سمع در مشخصات (WEP (Wired Equivalent Privacy  ارائه گردد. بخش زیادی در مورد رخنه های WEP  نوشته شده است که فقط از اتصال ابتدایی بین شبکه و فریم های دیتای کاربر محافظت می کند. فریم های مدیریت و کنترل توسط WEP  رمزنگاری و تصدیق هویت نمی شوند و به این ترتیب آزادی عمل زیادی به یک نفوذگر می دهد تا با ارسال فریم های جعلی اختلال به وجود آورد. پیاده سازی های اولیه WEP  نسبت به ابزارهای crack  مانند AirSnort  و WEPcrack  آسیب پذیر هستند، اما آخرین نسخه ها تمام حملات شناخته شده را حذف می کنند. به عنوان یک اقدام احتیاطی فوق العاده، آخرین محصولات WEP  یک گام فراتر می روند و از پروتکل های مدیریت کلید برای تعویض کلید WEP  در هر پانزده دقیقه استفاده می کنند. حتی مشغول ترین LAN  بی سیم آنقدر دیتا تولید نمی کند که بتوان در پانزده دقیقه کلید را بازیافت کرد.

راه حل شماره۶  : انجام تحلیل خطر

هنگام بحث در مورد خطر استراق سمع، تصمیم کلیدی برقراری توازن بین خطر استفاده از WEP  تنها و پیچیدگی بکارگیری راه حل اثبات شده دیگری است. در وضعیت فعلی برای امنیت لایه لینک، استفاده از WEP  با کلیدهای طولانی و تولیدکلید پویا توصیه می شود. WEP  تا حد زیادی مورد کنکاش قرار گرفته است و پروتکل های امنیتی علیه تمام حملات شناخته شده تقویت شده اند. یک قسمت بسیار مهم در این تقویت، زمان کم تولید مجدد کلید است که باعث می شود نفوذگر نتواند در مورد خصوصیات کلید WEP  ، قبل از جایگزین شدن، اطلاعات عمده ای کسب کند.

اگر شما استفاده از WEP  را انتخاب کنید، باید شبکه بی سیم خود را نظارت کنید تا مطمئن شوید که مستعد حمله AirSnort  نیست. یک موتور آنالیز قوی به طور خودکار تمام ترافیک دریافت شده را تحلیل می کند و ضعف های شناخته شده را در فریم های محافظت شده توسط WEP  بررسی می کند. همچنین ممکن است بتواند نقاط دسترسی و ایستگاه هایی را که WEP  آنها فعال نیست نشان گذاری کند تا بعداً توسط مدیران شبکه بررسی شوند. زمان کوتاه تولید مجدد کلید ابزار بسیار مهمی است که در کاهش خطرات مربوط به شبکه های بی سیم استفاده می شود. بعنوان بخشی از نظارت سایت، مدیران شبکه می توانند از آنالایزرهای قوی استفاده کنند تا مطمئن شوند که سیاست های تولید کلید مجدد WEP  توسط تجهیزات مربوطه پیاده سازی شده اند.

 

اگر از LAN  بی سیم شما برای انتقال دیتای حساس استفاده می شود، ممکن است WEP  برای نیاز شما کافی نباشد. روش های رمزنگاری قوی مانند SSH، SSL  و IPSec  برای انتقال دیتا به صورت امن روی کانال های عمومی طراحی شده اند و برای سال ها مقاومت آنها در برابر حملات ثابت شده است، و یقیناً سطوح بالاتری از امنیت را ارائه می کنند. نمایشگرهای وضعیت نقاط دسترسی می توانند بین نقاط دسترسی که از WEP، 802.1x  و VPN  استفاده می کنند، تمایز قائل شوند تا مدیران شبکه بتوانند بررسی کنند که آیا در آنها از سیاست های رمزنگاری قوی تبعیت می شود یا خیر.

علاوه بر استفاده از پروتکل های VPN  قوی، ممکن است که تمایل به استفاده از تصدیق هویت قوی کاربر با استفاده از  802.1x  داشته باشید. بعضی جزئیات آنالیز وضعیت تصدیق  802.1x، نتایج باارزشی روی قسمت بی سیم تبادل تصدیق هویت  802.1x  ارائه می کند. آنالایزر هنگام انجام نظارت بر سایت، نوع تصدیق هویت را مشخص می کند و این بررسی به مدیران شبکه اجازه می دهد که محافظت از کلمات عبور توسط رمزنگاری قوی را تضمین کنند.

مسأله شماره  ۷: حملات سطح بالاتر

هنگامی که یک نفوذگر به یک شبکه دسترسی پیدا می کند، می تواند از آنجا به عنوان نقطه ای برای انجام حملات به سایر سیستم ها استفاده کند. بسیاری از شبکه ها یک پوسته بیرونی سخت دارند که از ابزار امنیت پیرامونی تشکیل شده، به دقت پیکربندی شده و مرتب دیده بانی می شوند. اگرچه درون پوسته یک مرکز آسیب پذیر نرم قرار دارد. LANهای بی سیم می توانند به سرعت با اتصال به شبکه های اصلی آسیب پذیر مورد استفاده قرار گیرند، اما به این ترتیب شبکه در معرض حمله قرار می گیرد. بسته به امنیت پیرامون، ممکن است سایر شبکه ها را نیز در معرض حمله قرار دهد، و می توان شرط بست که اگر از شبکه شما به عنوان نقطه ای برای حمله به سایر شبکه ها استفاده شود، حسن شهرت خود را از دست خواهید داد.

راه حل شماره۷  : هسته را از LAN  بی سیم محافظت کنید

به دلیل استعداد شبکه های بی سیم برای حمله، باید به عنوان شبکه های غیرقابل اعتماد مورد استفاده قرار بگیرند. بسیاری از شرکت ها درگاه های دسترسی guest  در اتاق های آموزش یا سالن ها ارائه می کنند. شبکه های بی سیم به دلیل احتمال دسترسی توسط کاربران غیرقابل اعتماد می توانند به عنوان درگا ه های دسترسی guest  تصور شوند. شبکه بی سیم را بیرون منطقه پیرامون امنیتی شرکت قرار دهید و از تکنولوژی کنترل دسترسی قوی و ثابت شده مانند یک فایروال بین LAN  بی سیم و شبکه مرکزی استفاده کنید، و سپس دسترسی به شبکه مرکزی را از طریق روش های VPN  تثبیت شده ارائه کنید.

نتیجه گیری

یک موضوع مشترک مسائل امنیت این است که مکانیسم های تکنولوژیکی برای بسیاری از رخنه های مشاهده شده وجود دارد و به خوبی درک می شوند، اما باید به منظور محافظت از شبکه فعال شوند. اقدامات پیشگیرانه معقول می توانند شبکه های بی سیم را برای هر سازمانی که می خواهد فوائد سیار بودن و انعطاف پذیری را در کنار هم گرد آورد، امن کنند. همراه با به کارگیری بسیاری از تکنولوژی های شبکه، ایده اصلی و کلیدی، طراحی شبکه با در نظر داشتن امنیت در ذهن است. بعلاوه انجام نظارت های منظم را برای تضمین اینکه طراحی انجام شده اساس پیاده سازی است، باید در نظر داشت. یک آنالایزر شبکه بی سیم یک ابزار ضروری برای یک مهندس شبکه بی سیم است.